یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵
به گزارش اصفهان نمانیوز به نقل از خبرگزاری تسنیم، نشست «ما و غرب، سایه استعمار انگلیس بر خاورمیانه و ایران» در مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی برگزار شد. در این نشست، شعیب بهمن کارشناس روابط بین‌الملل و پژوهشگر حوزه اوراسیا، به تشریح ابعاد مختلف مداخلات انگلستان در ایران و پیرامون آن در دو سده گذشته پرداخت.
بهمن با اشاره به آغاز نقش‌آفرینی انگلیس در منطقه از قرن هفدهم و همزمان با تأسیس کمپانی هند شرقی، گفت: «از آن زمان به بعد، انگلیسی‌ها در شبه‌قاره، خلیج فارس، غرب آسیا، آسیای مرکزی و قفقاز به یک بازیگر فعال تبدیل شدند و ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش همواره در مرکز توجه آنان قرار داشته است.»
وی سه محور اصلی مداخلات انگلستان را شامل مداخلات مستقیم در داخل ایران، بازطراحی جغرافیای پیرامونی ایران، و پروژه فارسی‌زدایی و ایران‌زدایی عنوان کرد و برای هر یک نمونه‌های تاریخی متعددی ارائه داد.
این پژوهشگر حوزه اوراسیا، قراردادهای پاریس، گلستان و ترکمانچای، جدایی بحرین، سیستان و بلوچستان، و همچنین کودتاهای ۱۲۹۹ و ۱۳۳۲ را بخشی از مداخلات مستقیم انگلیس دانست که آثار ژئوپلیتیکی و تاریخی عمیقی بر ایران برجای گذاشت. او همچنین به نقش انگلستان در قرارداد دارسی و کنترل درآمدهای نفتی ایران تا پیش از ملی شدن صنعت نفت اشاره کرد.
در بخش دوم سخنان خود، بهمن به مداخلات انگلستان در مناطق پیرامونی ایران پرداخت و توافق سایکس–پیکو**، تحت‌الحمایگی عراق، اردن و فلسطین، و همچنین شکل‌گیری شیخ‌نشین‌های خلیج فارس را از جمله اقدامات مؤثر لندن در تغییر جغرافیای منطقه دانست.
وی در محور سوم به موضوع فارسی‌زدایی پرداخت و خاطرنشان کرد: «انگلیسی‌ها نخستین بار واژه جعلی خلیج عربی را جایگزین خلیج فارس کردند و این طرح با هدف تضعیف پیوندهای فرهنگی ایران با محیط پیرامونی دنبال شد.»
این کارشناس روابط بین‌الملل همچنین از **کلان‌پروژه‌های جدید ژئوپلیتیکی در اطراف ایران سخن گفت و تأکید کرد که پروژه‌هایی چون کریدور لاجورد در شرق، کریدور آیمک در جنوب، راه توسعه در غرب، دالان زنگه‌زور در شمال و کریدور داوود در سوریه و عراق، همگی با هدف خنثی‌سازی موقعیت استراتژیک ایران طراحی شده‌اند و رد پای انگلستان در همه آنها دیده می‌شود.
بهمن با اشاره به خطرات آتی نیز اظهار داشت: «پس از ماجرای دالان زنگه‌زور، به نظر می‌رسد پروژه بعدی انگلیسی‌ها برجسته کردن موضوع اشغال جزایر سه‌گانه ایرانی در خلیج فارس باشد؛ موضوعی که در اندیشکده‌های غربی و بیانیه‌های شورای همکاری خلیج فارس بازتاب یافته است.»
وی در پایان با انتقاد از نفوذ گفتمان انگلیسی در تاریخ‌نگاری رسمی ایران و حتی محتوای آموزشی و تولیدات فرهنگی، تأکید کرد: «ما هنوز نتوانسته‌ایم روایتی مستقل و جدی درباره نقش انگلستان در تاریخ معاصر ایران ارائه دهیم و این مسئله نیازمند توجه فوری پژوهشگران و نهادهای فرهنگی است.»
تمام حقوق برای پایگاه خبری اصفهان نما محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
طراحی توسط بومرنگ